YDS Dil Bilgisi Soruları: Hangi Soruda Hangi Konu Çıkar?

Bu soru tipi sınavda nerede?

YDS’de dil bilgisi soruları 7–16. sorulardır ve kelime sorularının hemen ardından gelir. 2018–2021 arası altı YDS kitapçığında yaptığımız sayıma göre her numara her sınavda aynı konuyu sormuştur:

Dil bilgisi yalnızca bu 10 soruda kalmaz. Cloze test bölümündeki her 10 boşluğun yaklaşık 2’si edat, 2’si isim alan bağlayıcı, 2’si bağlaç ya da geçiş ifadesi, 2’si fiil biçimidir. Cümle tamamlama soruları ise neredeyse tamamen zarf cümlesi bağlaçlarına dayanır.

YÖKDİL’de dil bilgisi, 1–20 arasındaki cümle boşluklarında kelime sorularıyla karışık gelir ve cümleler adayın alanından seçilir. YDS’den farklı olarak YÖKDİL’de ilgi zamiri (where, which gibi) boşlukları da görülebilir.

Ne ölçer?

Dil bilgisi soruları, kuralı ezberden bilmekten çok kuralı cümlenin mantığına göre kullanabilmeyi ölçer. Zaman sorusunda zaman ifadesiyle fiil uyumu, modal sorusunda geçmişe dair çıkarım ya da eleştiri, bağlaç sorularında iki cümle arasındaki anlam ilişkisi (zıtlık, neden, sonuç, koşul, zaman) sınanır. Bağlaç içeren doğru cevaplar üzerine yaptığımız sayımda (48 cevap) ilişkilerin yaklaşık %42’si neden–sonuç, %40’ı zıtlık–taviz, %6’sı ekleme, %4’ü alternatif, %4’ü koşul ve %2’si zaman bildiriyordu.

Aynı kitapçıklarda ilgi zamiri seçimi, isim cümlesi, koşul cümlesi ve wish yapıları ile dolaylı anlatım ayrı bir soru numarası olarak çıkmadı. Bu konular yine de boşa çalışılmış sayılmaz: modal sorularında, çeviri ve yakın anlamlı cümle sorularında cümlenin yapısını çözmek için gerekir. MEB’in YDS hazırlık kurs programı da zamanlar ile zarf cümleleri ve bağlaçlara ayrı ve kapsamlı üniteler ayırır.

YDS dil bilgisi soruları için adım adım çözüm stratejisi

1. Soru numarasından konuyu bilin. 7. soruda zaman, 15. soruda ikili bağlaç arayacağınızı bilmek, seçeneklere bakmadan ne arayacağınızı belirler.
2. Zaman ipucunu işaretleyin. since, for, by the time, over the past decade, in 2015, recently gibi ifadelerin altını çizin; zaman uyumunu bunlar belirler.
3. Boşluktan sonra ne geldiğine bakın. Boşluğu özne + yüklem içeren bir cümle izliyorsa although, because, while gibi bir bağlaç; bir isim öbeği ya da -ing’li yapı izliyorsa despite, due to, because of gibi isim alan bir bağlayıcı gerekir.
4. İki cümle arasındaki ilişkiyi Türkçe söyleyin. “…rağmen”, “…çünkü”, “…sonucunda”, “…sürece” gibi bir karşılık bulun, ardından bu anlamı veren seçeneği arayın.
5. İkili bağlaçlarda eşleri kontrol edin. such…that, so…that, as…as, whether…or, no sooner…than ve hardly…when birlikte kullanılır. Boşluğun karşısındaki eşi bulmadan seçim yapmayın.
6. İki boşluklu sorularda iki yarıyı ayrı ayrı doğrulayın. Önce kesin bildiğiniz boşlukla seçenekleri eleyin, sonra kalanları ikinci boşlukla test edin.

En sık yapılan hatalar ve tuzaklar

• Cümle alan ve isim alan bağlayıcıları karıştırmak: although ile despite aynı anlamı taşır, ama birincisi cümle, ikincisi isim öbeği alır. Seçeneklerde genellikle iki gruptan da örnek bulunur.
• Yalnızca anlama ya da yalnızca yapıya bakmak: Anlamca uygun görünen bir seçenek boşluğa yapı olarak oturmayabilir; tersine, yapı olarak uyan iki seçenekten yalnızca biri doğru anlamı verir. Her seçeneği iki açıdan da test edin.
• Present perfect ipuçlarını kaçırmak: since + geçmişte bir nokta, over the past/last + süre, so far ve recently gibi ifadeler ana cümlede çoğunlukla present perfect ister. Bu ipucunu görmeden simple past seçmek klasik bir hatadır.
• İki boşluklu sorularda yarım doğru seçenek: Seçeneklerin birçoğu bir boşluk için doğru, diğeri için yanlıştır. Tek boşluğu kontrol edip işaretlemek puan kaybettirir.
• Modal anlamlarını karıştırmak: must have done geçmişe dair güçlü bir çıkarım, should have done yapılmamış bir şeye eleştiri, could have done gerçekleşmemiş bir olasılık bildirir. Hangisinin kastedildiğini cümlenin geri kalanı gösterir.

Örnek soru ve çözümü

Aşağıdaki soru, yds.digital tarafından ÖSYM soru biçimine uygun olarak yazılmış özgün bir örnektir; gerçek bir sınav sorusu değildir.

Since the city ---- its first cycle lanes in 2015, the number of residents who cycle to work ---- steadily.

A) opened / has risen
B) has opened / rose
C) was opening / had risen
D) had opened / is rising
E) opens / will rise

Doğru cevap: A

since bağlacından sonra geçmişte belirli bir başlangıç noktası (2015) gelir ve bu yan cümlede simple past kullanılır. Ana cümle ise o noktadan bugüne süren bir değişimi anlattığı için present perfect ister.

Süre yönetimi

Dil bilgisi bölümüne yaklaşık 20 dakika, yani soru başına 2 dakika ayırmanızı öneririz. Kelime soruları için önerdiğimiz 8 dakikayla birlikte ilk 16 soru 28 dakikada biter. Yaygın sınav planlarında bu blok için 30–35 dakika önerilir; aralığın biraz altında kalmak, okuma bölümüne ve sınav sonundaki kontrole pay bırakır. Tek boşluklu bağlaç soruları (12–16) çoğu aday için hızlı çözülür; iki boşluklu zaman (7) ve edat (10–11) sorularına daha fazla zaman ayırın. 30 saniye düşündüğünüz hâlde iki seçenek arasında kaldıysanız birini işaretleyip soruyu sonra dönmek üzere not edin. YÖKDİL’de 1–20 arası karışık bölüm için yaklaşık 30 dakika yeterlidir.

Nasıl çalışmalı?

• Konu sırasını sınava göre kurun. Önce zamanlar ve zaman uyumu, sonra modal ve fiilimsiler, ardından bağlaçlar ve edatlar. Bağlaçlara ayrı bir çalışma bloğu ayırın; hem 12–16. sorular hem cloze hem cümle tamamlama bu bilgiye dayanır. Gruplanmış liste için YDS bağlaçları sayfasına bakın.
• Bağlaçları anlam gruplarıyla öğrenin. Zıtlık (although, whereas, despite), neden (because, since, due to), sonuç (therefore, so…that), koşul (unless, provided that) ve amaç (so that, in order to) gruplarını ayrı ayrı çalışın. Her grubu cümle alan ve isim alan diye ikiye bölün.
• Edatları fiil ve isimle birlikte ezberleyin. depend on, responsible for, an increase in gibi kalıpları tek bir birim olarak öğrenin; 10–11. sorular tam olarak bunu sorar.
• Her konuyu kısa bir testle bitirin. Konu anlatımını okuyup geçmek yerine her konuyu 10–20 soruluk bir mini testle kapatın ve yanlışlarınızın nedenini yazın.
• Yanlışlarınızı soru numarasıyla eşleştirin. Deneme çözerken hatalarınızı numaraya göre kaydedin. Örneğin sürekli 9. soruda hata yapıyorsanız fiilimsilere dönmeniz gerektiğini bilirsiniz.